Het bewijs dat het mogelijk is

Een interview met John Bradford, Chief Science & Technology Officer van Interface

Voordat hij de interne, gestoorde wetenschapper van Interface werd, groeide John Bradford (Chief Science & Technology Officer) op als boerenzoon. "We gooiden nooit iets weg, dat konden we ons niet veroorloven," heeft hij onthouden van zijn jeugd op het platteland. "Wat je in de lente deed, kreeg je in de herfst weer terug. Dus de cycli van verantwoording waren ook vrij kort." Met andere woorden, Bradford leerde in zijn jeugd over het concept van een gesloten systeem, waarin materialen constant worden hergebruikt, zelfs als ze hiervoor van vorm of fase moeten veranderen. De ontluikende ingenieur leerde ook dat dergelijke cycli afhankelijk zijn van beheer: de volgende oogst kan teleurstellend zijn als er niet wordt gezorgd voor akkers die door de oogst van vorig jaar zijn uitgeput, of als er in een bijzonder nat seizoen geen regenwater wordt opgeslagen.

Bradford wijst op de wereldwijde koolstofcyclus als grootschalig voorbeeld van een cyclus die misloopt. Bijna alles op onze planeet bevat een component van koolstof. Plastic wordt gemaakt van koolwaterstoffen die in de aardkorst zijn opgeslagen, terwijl planten de atmosferische koolstof in koolhydraten fotosynthetisch omzetten. Bij historisch gezien normale omstandigheden zou de planeet volgens het normale proces doorgaan. Planten verwerken koolstofdioxide en die koolstof wordt dan via verschillende levensprocessen langzaam naar de aarde of de lucht uitgestoten. "Maar tijdens de Industriële Revolutie werd eigenlijk het proces in gang gezet waarbij op koolstof gebaseerde materialen na verloop van tijd in afval werden omgezet. En als je die materialen niet hergebruikt, pomp je in veel grotere mate koolstof in de atmosfeer [dan de aarde kan absorberen]," stelt Bradford. Omdat het koolstofsysteem gesloten is, is de atmosferische koolstof, die de huidige klimaatverandering veroorzaakt, niet alleen overmatig; "de koolstof bevindt zich op de verkeerde plaats."

Is het mogelijk om deze cyclus weer in balans te brengen? Of, zoals Bradford het stelt, "de koolstof uit de atmosfeer te pompen en in cycli op te nemen die ons milieu herstellen?" Anderhalf jaar geleden daagde Jay Gould, nu voorzitter en CEO van Interface, het bedrijf hiertoe uit via het initiatief Climate Take Back™, waarvan de implementatie vorig jaar in juni is begonnen. Nu zet Interface een volgende stap in het vinden van een oplossing met een prototype van een tegel die koolstof opvangt.

Eigenlijk hoef je alleen maar de cyclus te stoppen wanneer de koolstof is opgevangen, en die materialen dan steeds opnieuw te gebruiken #PositiveSpaces

Bradford verklaart dat Interface eerst zelf het koolstofafval moest elimineren voordat het bedrijf zelfs maar zou kunnen overwegen om een netto positief milieueffect te bereiken. "Wanneer je een dergelijke droom uitspreekt, zijn er onderweg mijlpalen," en de uitdaging van Gould wordt voornamelijk gedragen door Mission Zero®. Dit is de doelstelling van Interface om vóór 2020 alle negatieve impact van het bedrijf op het milieu te elimineren. "Voorheen gebruikten we grote hoeveelheden water om onze producten te verven. En energie volgt water, dus ons energieverbruik daalde drastisch toen we onze processen veranderden," herinnert Bradford zich. In Europa draait de fabriek in Nederland nu op 100% hernieuwbare elektriciteit en biogas op basis van vis- en chocoladeafval, afkomstig van voedselverwerkende bedrijven uit de regio.

Gemiddeld is 70% van de koolstofvoetafdruk van een materiaal te wijden aan de winning en verwerking van grondstoffen. En Bradford vertelt dat er zelfs nog drastisch meer winst kan worden behaald door het systeem van Interface voor productie uit grondstoffen af te sluiten. "Om onze totale koolstofvoetafdruk te kunnen beïnvloeden, moeten we zaken opnieuw ontwerpen," zegt hij. Hij noemt de initiatieven van Interface voor het elimineren van afval, het creëren van gesloten cycli en het hergebruiken van materialen als nieuwe ingrediënten na gebruik door consumenten. De netto broeikasgassen uit de wereldwijde fabrieken van het bedrijf daalden van 1,46kg kooldioxide per vierkante meter in 1996 tot slechts 0,12kg in 2015.

Interface zou genoeg CO2-compensatie kunnen kopen om nul te bereiken en daarna netto positief te worden. Bradford wijst voldoening persoonlijk af. Daarnaast bewijst het nieuwe prototype dat een zelfs nog groener alternatief beschikbaar is. "Dit is geen alchemie; dit is geen fantasie," stelt hij, "dit kan echt worden gedaan."

Om te begrijpen hoe dan precies, moeten we opnieuw kijken naar de globale koolstofcyclus en twee systemen waarmee koolstof uit de atmosfeer wordt geëxtraheerd. Het eerste systeem is fotosynthese. Bradford noemt dit een continu proces van het scheiden van kooldioxide en water in ademende zuurstof en suikers (d.w.z. door planten opgeslagen koolstof). In deze cyclus wordt koolstof opgeslagen totdat de plant sterft of wordt geconsumeerd (bijv. verbrand). Wanneer een van deze gebeurtenissen zich voordoet, lekt de koolstof weer naar naar de lucht. Planten zouden moeten blijven leven of op specifieke manieren moeten worden verwerkt om koolstof te behouden en de planten hierdoor dus uit de cyclus te verwijderen.

Het tweede systeem omvat het mechanisch of chemisch extraheren van CO2, om het daarna via het toepassen van druk of warmte weer terug in de aardkorst te brengen. Dit brengt echter ook nadelen met zich mee. Synthetische extractie van CO2 uit de lucht is een complexe en vaak erg energie-intensieve inspanning.

De tegel van Interface die koolstof opvangt, maakt gebruik van het eerste systeem. Maar het bedrijf werkt niet met vaste planten en struiken, en is ook geen vergassingsbedrijf. "Dit brengt me terug naar de boerderij," gaat Bradford verder. "Alles wat je hoeft te doen, is het stoppen van de cyclus wanneer de koolstof is gevangen, en die materialen dan steeds opnieuw gebruiken."

Dit is precies wat het prototype van de tegel bereikt door het integreren van natuurlijke plantaardige koolstof in de gehele tegel. De planten waaruit deze hulpbronnen afkomstig zijn, hebben koolstof uit de atmosfeer opgenomen, waarbij de opname van de materialen de planten in feite niet noodzakelijkerwijs doodt. De koolstof komt dan terecht in het gesloten systeem dat Interface in de laatste twee decennia heeft ontwikkeld. "Het geweldige aan dit verhaal is dat de 20 jaar werk die we hebben verricht voor het opbouwen van deze gesloten cycli, allemaal deel uitmaken van de missie van Climate Take Back. Als we die cycli niet zouden hebben, zouden we geen mechanisme hebben voor het opslaan van de koolstof die we thuis hebben gebracht." "En in het onwaarschijnlijke geval dat een van deze tegels die koolstof opvangt op een stortplaats terechtkomt," zegt Bradford, "dan voorkomen de polymeren waarin de ingrediënten van de tegel zijn opgevangen voor langer dan één generatie dat opgeslagen koolstof naar de atmosfeer wordt uitgestoten." Bradford schat dat de netto-uitstoot van de tegel in het algemeen minder dan het equivalent van -2 kilogram kooldioxide per vierkante meter zal bereiken.

"Natuurlijk," stelt Bradford, "blijft de drapering van de tegel die koolstof opneemt onzeker, en Interface moet nog werken aan de schaalbaarheid; zo werken prototypes nu eenmaal." Toch kijkt hij uit naar de evolutie die zal plaatsvinden wanneer gebruikers en partners uit de toeleveringsketen het prototype gaan gebruiken en hun feedback voor verbetering zullen bieden. Die promotietour begint eind mei met de presentatie van Interface tijdens de Clerkenwell Design Week in Londen, en wordt volgende maand in de Verenigde Staten vervolgd tijdens NeoCon in Chicago.